ترشحات طبیعی واژن در بارداری

ترشحات طبیعی و غیرطبیعی واژن در بارداری

بازدیدها: 106

یکی از نگرانی هایی که برای اکثر خانم ها پیش می آید این است که کدام ترشحات واژن، طبیعی و کدام غیرطبیعی و خطرناک است. نگرانی از این دغدغه در بارداری به اوج خود می رسد چرا که در این دوره خاص، سلامتی جنین بسیار حائز اهمیت است. در ادامه سعی کردیم تفاوت ترشحات طبیعی و غیر طبیعی در بارداری را به صورت کامل توضیح دهیم.

ترشحات قبل از بارداری

به طور طبیعی قبل از بارداری میزان ترشحات واژن به علت تغییر در سطح هورمون های جنسی در روزهای مختلف سیکل متغیر است. ترشحات واژن در واقع ترکیبی از موکوس تولید شده از باکتری های موجود در واژن و ترشحات غدد موجود در دهانه رحم و سلول های مرده مخاط دیواره واژن است. مخاط دهانه رحم نقش مهمی در سیستم تولید مثل شما دارد و سبب مرطوب و نرم ماندن واژن و پیشگیری از عفونت می شود. در مراحل غیر باروری چرخه قاعدگی، ترشحات واژینال ضخیم و چسبناک می شود. قبل و بعد از زمان تخمک گذاری ترشحات رقیق و فراوان تر می شود که در این حالت به اسپرم اجازه می دهد به راحتی در داخل آن حرکت کرده و زنده بماند و خود را به داخل محیط رحم و از آن جا به لوله رحم و تخمک آماده باروری برساند. شما قبل از پریود متوجه افزایش ترشحات واژن می شوید. این تغییر در نتیجه افزایش جریان خون، تغییر سطح استروژن خون و آماده شدن دهانه رحم برای قاعدگی ایجاد می شود. بررسی و نظارت مداوم بر ترشحات واژن (به ویژه مخاط دهانه رحم) نیز می تواند به شما در تشخیص "پنجره باروری" یا پیش بینی زمان تخمک گذاری کمک کند. قوام ترشحات دهانه رحم بین دو انگشت بررسی می شود. زمانی که مخاط دهانه رحم رقیق و لزج  بوده و بیشترین قوام و حالت کاملا کش دار دارد و شبیه سفیده تخم مرغ است، زمانی است که تخمک گذاری انجام می شود.

لاکتوباسیل ها (باکتری های طبیعی واژن)

لاکتوباسیل ها باکتری های غالب واژن محسوب می شوند و تنظیم فلور (محیط) طبیعی واژن را بر عهده دارند. این باکتری ها با تولید اسید لاکتیک PH طبیعی واژن را که بین ۳.۸ تا ۴.۵ است را حفظ می کنند و در نتیجه جلوی اتصال سایر باکتری ها به سلول های اپیتلیوم واژن را می گیرند. علاوه بر لاکتوباسیل ها، باکتری های دیگری از جمله گونه های استرپتوکوک، باکتری های گرم منفی، گاردنرلا واژینالیس و بی هوازی ها نیز در محیط واژن وجود دارند. کاندیدا آلبیکانس (نوعی قارچ) در ۱۰ تا ۲۵ درصد در واژن زنان بدون علامت یافت می شود.

ترشحات طبیعی در بارداری

در زمان بارداری ترشح واژینال بیشتر از قبل می شود. البته علائم بارداری می تواند شما را دچار ابهام کند و ممکن است نتوانید همیشه تشخیص بدهید که کدام تغییرات طبیعی و کدام باعث نگرانی است. یکی از همین تغییرات، ترشحات واژن و مخاط دهانه رحم است که می تواند از نظر قوام یا غلظت و دفعات و میزان در دوران بارداری تغییر کند. نشانه های فیزیکی از جمله تغییر در مخاط دهانه رحم به عنوان نشانه ای از بارداری است. اغلب زنان باردار پس از هفته ۱۳ و در طول بارداری خود مخاط چسبناک، سفید یا زرد کم رنگ ترشح می کنند. افزایش هورمون استروژن در بارداری سبب افزایش موارد زیر می شود:

  • جریان خون لگن
  • افزایش ترشحات غدد دهانه رحم
  • افزایش ترشحات واژن
  • افزایش ترشحات غشای مخاطی بدن

هورمون استروژن سبب تکثیر سلول های مخاط واژن و ریزش سلول های قدیمی شده و سبب حفظ فلور طبیعی محیط واژن می شود. ترشحات واژن در بارداری حاوی سلول های مرده دیواره واژن و لاکتوباسیل های موجود در محیط واژن بوده که شبیه به ترشحات میانه سیکل قاعدگی به نظر می رسد اما نسبت به آن بیشتر و شدیدتر است. این ترشحات ممکن است ابتدا برایتان کمی غیر عادی و نامطلوب باشد اما باید بدانید که این ترشحات طبیعی بوده و کم کم به آن عادت خواهید کرد. موکوس بارداری نیز سبب حفظ تعادل باکتری های محیط واژن شده و از عفونت کانال زایمان جلوگیری می کند. وجود مقدار متوسطی از ترشح سفید موکوئید در بارداری که لکوره نامیده می شود طبیعی است و معمولا در طول بارداری ادامه پیدا کرده و نزدیک زایمان به حداکثر خود می رسد. در صورتی که رنگ و قوام و بوی این ترشحات در طول بارداری تان تغییر کند، حتما با درمانگرتان در این مورد مشورت کنید زیرا می تواند نشانه عفونت یا مشکلی در بارداری شما باشد.

لکوره بارداری

ترشحات طبیعی واژن در بارداری که به آن لکوره نیز می گویند، ترشحاتی رقیق و شفاف یا به رنگ سفید شیری رنگ است که بوی ملایمی دارد. دقت کنید که این ترشحات نباید بوی نامطبوعی داشته باشند. تغییرات در ترشحات واژن می تواند ۱ تا ۲ هفته پس از لقاح و حتی قبل از تاخیر پریود شروع شود. با پیشرفت بارداری این ترشحات معمولا بیشتر و آشکارتر شده و میزان آن در پایان بارداری شدیدتر می شود.

نکات مهم:

  • برای پیشگیری از ترشحات عفونی بارداری از شورت نخی استفاده کنید.
  • در دوران بارداری از استفاده از تامپون خودداری کنید.
  • اگر در هفته های آخر بارداری تان متوجه شدید که در ترشحات واژینال تان رگه هایی از مخاط غلیظ با رگه هایی از خون وجود دارد، نگران نباشید. این رگه های خون به عنوان "شو زایمانی" نامیده می شود. شو زایمانی نشانه این است که زایمان تان به زودی شروع می شود. پس نگران نباشید و خود را برای زایمان آماده کنید.
  • وجود مایع کف آلود زرد رنگ در واژن قویا وجود تریکومونا (عفونت جنسی) را مطرح می کند. در حالی که وجود ترشح دلمه ای شکل با عفونت کاندیدایی (عفونت قارچی) مطابقت دارد. برای بررسی اختلالات التهابی سرویکس (دهانه رحم) پاپ اسمیر تهیه شده و بعد از نمونه گیری به آزمایشگاه ارسال می شود.

ترشحات غیر طبیعی در بارداری

اگر در طول دوران بارداری دچار موارد زیر شدید، حتما به درمانگر خود مراجعه کرده تا از نظر احتمال عفونت واژن بررسی شوید:

  • حجم زیاد و غیر عادی ترشحات واژن
  • خارش و سوزش واژن
  • بوی نامطبوع ترشحات واژن
  • تغییر رنگ ترشحات واژن (رنگ های غیر طبیعی: زرد یا سبز یا خاکستری یا قرمز)
  • ترشحات پنیری شکل
  • درد و سوزش حین نزدیکی

ممکن است همراه این موارد، درد، سوزش، خارش و یا تورم در ناحیه واژن یا اطراف آن احساس کنید. همچنین ممکن است هنگام ادرار کردن یا رابطه جنسی دچار درد بشوید. هر یک از علائم فوق می تواند نشانه عفونت واژن باشد. از آن جا که تشخیص نوع عفونت مشکل است بنابراین از خود درمانی خودداری کرده و هر چه سریع تر توسط درمانگرتان معاینه و بررسی شوید.

بررسی انواع ترشحات واژن در بارداری

ترشحات قهوه ای یا صورتی

این نوع ترشحات ممکن است به صورت رگه های روشن یا لکه های رنگی روی لباس زیر یا دستمال توالت هنگام پاک کردن ظاهر شود. اگر دچار خونریزی هستید و خونریزی تان بسیار ملایم به نظر می رسد، ممکن است دچار لکه بینی شده باشید. معمولاً دیدن این ترشح قهوه ای یا صورتی مشکل خاصی را نشان نمی دهد. علل شایع چنین ترشحاتی موارد زیر  می باشد:

  • ترشحات مربوط به لانه گزینی: برخی از زنان (نه همه آن ها) در ابتدای بارداری، تقریباً در زمان پریود و حدود 10 روز بعد از لقاح هنگامی که سلول تخم در لایه داخلی رحم کاشته می شود، مقدار کمی ترشح قهوه ای یا صورتی مشاهده می کنند. این ترشحات ممکن است نشانه ای از لانه گزینی سلول تخم بارور شده باشد.
  • ترشحات واژن بعد از نزدیکی جنسی یا معاینه واژینال: در هر زمان از بارداری ممکن است پس از دخول آلت جنسی مردانه یا معاینه واژینال، ترشحات قهوه ای یا صورتی مشاهده شود. این امر به این دلیل اتفاق می افتد که دهانه رحم و واژن به دلیل افزایش ادم و افزایش جریان خون در این نواحی، به راحتی در دوران بارداری تحریک شده و دچار خونریزی می شود.
  • ورزش شدید: ورزش سنگین و سخت در هر مرحله از بارداری می تواند باعث لکه بینی یا ترشحات رنگی شود. تا زمانی که خونریزی شدید وجود نداشته باشد، معمولاً فقط نشانه هشداری مبنی بر اینکه نباید ورزش سنگین انجام بدهید، می باشد.

ترشحات غیر طبیعی خونی

این نوع ترشحات می تواند نشانه عارضه ای جدی در بارداری باشد. در صورت مشاهده ترشحات خونی و یا قرمز روشن، خونسردی تان را حفظ کنید و فورا با درمانگرتان تماس بگیرید. ترشحات خونی یا قرمز روشن می تواند نشانه جفت سر راهی و یا جدا شدن جفت و خونریزی از جفت و یا نشانه تهدید به سقط یا زایمان زودرس باشد.

در اواخر بارداری میزان ترشحات بیشتر می شود. اگر قبل از هفته 37 بارداری متوجه شرایط زیر شدید حتما با درمانگرتان تماس گرفته و ایشان را در جریان وضعیت خود قرار دهید:

  • افزایش ناگهانی ترشحات
  • ترشحات حاوی رگه هایی از مخاط چسبناک و غلیظ و یا صورتی رنگ شبیه ژله
  • ترشحات خونی و یا قهوه ای

همان طور که قبل تر گفتیم به چنین شرایطی، شو زایمانی می گوییم. شو زایمانی زمانی اتفاق می افتد که موکوس لخته شده یا پلاگین مخاطی دهانه رحم از سرویکس یا دهانه رحم خارج می شود. این نشانه، آمادگی رحم برای زایمان است. ممکن است چند روز قبل زایمان تان، چند شو زایمانی مختصر یا دفع موکس خونی کم داشته باشید. در اوایل بارداری ترشحات غدد دهانه رحم افزایش یافته و پلاگین مخاطی را ایجاد می کند. این پلاگین مخاطی دهانه رحم را پوشانده و یک سد محافظتی را ایجاد می کند. پلاگین مخاطی، موکوسی غلیظ و شبیه سفیده تخم مرغ است و ممکن است مقداری به خون آغشته باشد. زمانی که دهانه رحم شروع به نرم و باز شدن می کند، این پلاگین مخاطی جدا می شود.

ترشحات رقیق و آبکی واژن

ترشحات رقیق و آب مانند و در برخی موارد ترشحات فراوان که حالت ریزشی دارد، ممکن است مربوط به آبریزش از کیسه آمنیون و نشانه پارگی کیسه آمنیوتیک باشد. در این شرایط باید سریعا درمانگرتان را در جریان وضعیت خو قرار دهید.

ترشحات پنیری سفید و دلمه مانند

ممکن است در طول بارداری ترشحات سفید، بدون بو و غلیظ و پنیری داشته باشید. این ترشحات ممکن است نشانه عفونت قارچی یا کاندیدا باشد. کاندیدا یا قارچ می تواند سبب علائم ناخوشایندی مانند خارش واژن و سوزش واژن، التهاب و درد در زمان نزدیکی یا ادرار کردن شود. در مقاله عفونت قارچی واژن در بارداری توضیحات مفصلی در این زمینه ارائه کرده ایم که پیشنهاد می کنیم حتما مطالعه کنید.

ترشحات سبز رنگ یا زرد رنگ

در صورتی که در بارداری ترشحات زیاد و سبز یا زرد کف آلود همراه با بوی بد واژن داشتید، ممکن است مبتلا به تریکومونیازیس شده باشید که یک بیماری شایع مقاربتی است. علائم دیگر تریکومونیازیس شامل: قرمزی، التهاب، خارش واژن، سوزش واژن و احساس درد و ناراحتی هنگام رابطه جنسی یا ادرار کردن می باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تریکومونیازیس حتما مقاله عفونت انگلی واژن در بارداری را مطالعه نمایید.

ترشحات خاکستری با بوی شبیه ماهی

اگر در طول بارداری ترشحات سفید یا خاکستری و رقیق همراه بوی نامطلوب شبیه بوی ماهی داشته باشید، ممکن است نشانه عفونت واژن باکتریایی یا واژینوز باکتریال شده باشید. معمولا بعد از نزدیکی بوی ماهی نامطلوب افزایش می یابد. اگر تمایل به دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه واژینوز باکتریال دارید، توصیه می کنیم مقاله عفونت باکتریایی واژن در بارداری مطالعه کنید.

به طور کلی جهت بررسی طبیعی یا غیر طبیعی بودن ترشحات خود می توانید به موارد زیر دقت کنید:

  • آیا کیفیت ترشحات و غلیظ یا رقیق بودن آن نسبت به قبل تغییری کرده است؟
  • ترشحاتم بو دارد یا خیر؟
  • آیا رنگ ترشحات بی رنگ، سفید یا سبز یا خاکستری است؟
  • آیا ترشحاتم خونی است؟ آیا صورتی یا قرمز روشن است؟ آیا قهوه ای و حالت لخته ای هست؟
  • آیا علائمی مانند خارش و سوزش وجود دارد یا خیر؟
  • این ترشحات از کی شروع شده؟ آیا مداوم است یا گاهی اوقات قطع می شود؟

در هر حال اگر احساس کردید ترشحات غیر عادی است حتما با درمانگرتان مشورت کرده و طبق صلاحدید ایشان، اقدامات لازم را انجام دهید.