سقط غیرقانونی

سقط غیرقانونی

بازدیدها: 90

سقط یعنی مرگ جنین در زمانی که سنش کمتر از بیست هفته می باشد ولی سقط غیر قانونی یا عمدی به این معنی است که مادر، پدر یا هر دو به هر دلیلی با به دنیا آمدن جنین موافق نیستند و به صورت عمدی با روش های مختلف اقدام به از بین بردن جنینی می کنند که جان دارد و زنده است. سقط عمدی از معمول ترین اعمال در حیطه زنان و مامایی است که در برخی از کشورها مانند ایران آن را غیرقانونی اعلام می کنند. حتی جنین هایی که حاصل تجاوز و یا لقاح غیر شرعی هم هستند مجوز سقط ندارند. سقط غیرقانونی توسط مادر و افراد غیر متخصص یا توسط افراد متخصص، ماما یا پزشک انجام می شود. این نوع سقط عوارض و مشکلاتی حتی در حد مرگ برای مادر دارد. البته در کشورهایی که سقط عمدی ممنوع است اطلاعات و آمار درستی در این باره موجود نمی باشد.

دلایل والدین یا مادر برای سقط غیرقانونی جنین

خانواده ها برای انجام سقط غیر قانونی خود معمولا دلایل مختلفی دارند. شاید بتوان گفت مهمترین علت، بارداری ناخواسته می باشد که در ادامه در مورد آن توضیح خواهیم داد. برخی دیگر از علل تمایل به سقط غیر قانونی عبارتند از:

  • زندگی نامتعادل، عدم رضایت از شرایط زندگی و مشکلات زناشویی
  • ازدواج اجباری (مثلا به اجبار والدین) و نداشتن میل شخصی به ازدواج که در نهایت منجر به عدم تمایل به فرزندآوری در این زندگی مشترک می شود.
  • مشکلات اقتصادی
  • داشتن فرزند زیاد
  • عدم موفقیت یا رشد شخصی در صورت وجود فرزند در زندگی
  • فاصله کم بین بارداری فعلی و فرزند قبلی
  • احتمال و نگرانی از داشتن فرزندی ناقص یا بیمار
  • اعتیاد همسر به مواد مخدر یا مصرف الکل بیش از حد
  • بارداری از روابط نامشروع یا تجاوز

برخی تحقیقات نوع روابط مادر باردار در خانواده پدری و همسری را نیز عاملی موثر بر تصمیم گیری در این زمینه می دانند. همه این ها دلایلی هستند که والدین یا مادر ممکن است دست به انجام سقط غیرقانونی بزند. نوع نگاه به زندگی، میزان آگاهی، سن و میزان اعتقادات هر فردی می تواند روی تصمیم گیری برای سقط موثر باشد.

بارداری ناخواسته و بارداری بدون برنامه ریزی

بیشترین علت انجام سقط غیرقانونی بارداری ناخواسته (no wanted) و بارداری بدون برنامه ریزی (no program) می باشد. این دو علت با هم تفاوت دارند. بارداری ناخواسته به دلیل شکست موارد جلوگیری از بارداری اتفاق افتاده است ولی در بارداری بدون برنامه، روش جلوگیری هم استفاده نشده و برنامه ای برای بچه دار شدن وجود نداشته است. این دو مدل بارداری مشکلات زیادی را برای مادر از جمله موارد زیر ایجاد می کند:

  • اقدام به سقط عمدی
  • احساسات متناقضی که در این حیطه برای مادر پیش می آید
  • احساس ترس و اضطراب از وجود بچه و بارداری
  • احساس گناه از سقط و از بین بردن جنین

پس بهتر است برای فرزندآوری یا عدم فرزندآوری برنامه داشت و بسیار مراعات نمود که از وقوع بارداری های ناخواسته و اتفاقات و عوارض بعدی جلوگیری کنیم. همان گونه که همیشه گفته اند پیشگیری بهترین راه است و در این زمینه از درمان های غلط، هزینه و عوارض زیاد جلوگیری می کند.

تفاوت سقط قانونی و سقط غیرقانونی

سقط قانونی یا سقط درمانی بسیار متفاوت از سقط غیر قانونی می باشد. درست است که در نهایت تصمیم به از بین بردن جنین زنده می شود ولی اهداف سقط قانونی متفاوت است. در سقط قانونی همان گونه که از اسمش مشخص است سقط جواز دارد و بر طبق قانون انجام می شود و برای تایید انجام آن افراد متخصص نظر  می دهند. در سقط قانونی باید چند متخصص زنان و رادیولوژی، پزشک مرکز و پزشکی قانونی بیماری و مشکل جنین را تایید کنند از جمله:

  • مشکل جنین با حیاتش مغایرت دارد.
  • ادامه بارداری به ضرر سلامت مادر می باشد و یا حتی کشنده است. مثلا مادر نیاز به مصرف دارویی دارد که مصرف آن باعث عوارض جدی تایید شده ای است و سلامت مادر در اولویت است.

در ادامه به بررسی تفاوت سقط های قانونی و غیرقانونی می پردازیم:

  • در این حالت با تایید پزشکان مذکور تا قبل از هفته ۱۹ مجور انجام سقط را به مادر می دهند در حالی که سقط غیر قانونی یعنی سقط خلاف قانون آن کشور است و قانونی نیست.
  • اگر بارداری برای مادر خطرناک نیست و جنین مشکلی جدی ندارد و بنا به خواست خانواده یا هر دلیل دیگر سقط انجام شود، سقط غیر قانونی و عمدی می باشد. به جز موارد قانونی، از نظر اعتقادی و مذهبی در دین اسلام سقط غیرقانونی حرام است. 
  • سقط درمانی (قانونی) زمان مشخص دارد (تا قبل از هفته ۱۹) ولی سقط غیرقانونی در هر زمان که شرایط مهیا باشد انجام می شود. حتی بعد از ۱۹ هفته بارداری سقط درمانی در مراکز درمانی و با رعایت بهداشت و تحت نظر درمانگر انجام می شود ولی سقط غیرقانونی را در هر جایی انجام می دهند. به عنوان مثال در منزل یا در مطب های زیر زمینی که ممکن است بهداشت هم رعایت نشود.
  • در سقط قانونی سلامت مادر بعد از سقط هم بسیار مهم است مثلا کنترل مادر از جهت خونریزی، برسی علائم بالینی، رعایت بهداشت و دادن داروهای پروفیلاکسی در سقط به دلیل جلوگیری از عفونت و عوارض دیگر. در حالی که در سقط غیر قانونی هدف، فقط خلاص شدن از جنین بوده و سایر مسائل در حاشیه هستند.
  • برای انجام سقط قانونی باید مدارک مورد نظر موجود باشد و آزمایشات لازم انجام شود و تحویل مراکز انجام سقط قرار بگیرد ولی در سقط غیر قانونی ارائه هیچ مدرکی لازم نیست.
  • سقط قانونی با هدف به دنیا آمدن فرزند و مادرانی سالم و جلوگیری از اتفاقاتی غیر از این می باشد. در حالی که سقط غیرقانونی بی هدف است و بیشتر شبیه یک زورگویی افراد پر قدرت است و چون مادر قدرتی فراتر از جنین دارد، ادامه حیاتش وابسته به خواست او می باشد.

روش های سقط غیرقانونی

روش های انجام سقط غیرقانونی بسیاری وجود دارند که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم:

روش های خانگی

برخی از مادران باردار به امید رهایی از جنینشان از روش های خانگی زیر استفاده می کنند:

  • مصرف داروهای گیاهی در دوز بالا مثل خوردن زعفران، تنتور، رازیانه و برخی دمنوش ها
  • فعالیت های شدید بدنی مثل دویدن زیاد، پریدن یا بلند کردن اجسام سنگین
  • اقداماتی مثل ضربه زدن به شکم یا گذاشتن اجسام سنگین روی شکم

روش دارویی

مصرف کردن داروهای خودسرانه و بدون تجویز پزشک برای سقط توسط بعضی از مادران بدون این که از عوارض و خطرات این داروها اطلاعاتی داشته باشند، انجام می شود. دارو ممکن است به صورت خوراکی یا واژینال یا موضعی استفاده شود. در این روش گاهی خود دارو کاربرد مستقیمی در سقط و به طور کلی در فرایند زایمان ندارد و فقط با اثرات توکسیکی و سمی که دارد باعث مرگ جنین شده و به طور غیر مستقیم به فرآیند سقط کمک می کند. یکی از این داروها متوترکسات است که داروی ضد سرطانی است. گاهی برخی از داروها در مکانیسم سقط هم موثر هستند مثل قرص میزوپروستول و پروستاگلاندین ها.

سقط با ابزار

یکی دیگر از روش های سقط غیرقانونی استفاده از ابزار با کمک فرد دیگر می باشد. در این حالت یک وسیله فلزی به رحم وارد شده و جنین را تکه تکه خارج می کند یا این که قطعات ریز شده جنین را به وسیله کورتاژ ساکشنی خارج می کند.

تزریق مایعات

روشی دیگر تزریق با شدت مایعات به داخل رحم می باشد که باعث مرگ جنین و نهایتا سقط می شود.

نگاه شرعی و قانونی به سقط غیرقانونی

سقط در برخی از کشورها ممنوع و خلاف قوانین آن کشور است و با افرادی که سقط غیرقانونی به عنوان یک هنجارشکنی انجام دهند مثل یک مجرم رفتار می شود. برای مجازات می توان به مواردی مثل پرداخت جریمه، دیه و پلمپ کردن مراکز حبس انجام سقط اشاره کرد. لازم است بدانیم هم مادر و هم هر کسی که مادر را در راه سقط آموزش می دهد و همچنین کسانی که با او مستقیم همکاری می کنند مجرم و گناهکار هستند و باید مجازات شوند. به این صورت که افراد مشاوره دهنده ۳ تا ۶ ماه حبس و افراد شاغل نظام پزشکی که شریک جرم هستند ۲ تا ۵ سال حبس دارند.

از دید اسلام به سقط به عنوان هتک حرمت به نفس نگاه می شود زیرا احترام به نفس توصیه شده است. از دید اسلام اگر سقط قبل از دمیده شدن روح در جنین باشد قتل نفس نیست ولی اگر بعد از ولوج باشد قتل نفس بوده و حرام می باشد. طبق سفارش علما مردی نمی تواند زنش را مجبور به سقط کند و اطاعت از امر همسر در این شرایط حرام است. ولی طبق قانون ۳۰۶ مجازات اسلام هرگونه سقط در هر سنی موجب قصاص نیست و به این صورت است که علاوه بر پرداخت دیه، حکم به مجازات تعزیری می شود. اگر سقط عمدی در ماه های حرام باشد مبلغ دیه به علاوه یک سوم از دیه کل باید پرداخت می شود. در این زمینه نظریه فقها با هم تفاوت دارد و برای دسترسی به کامل ترین احکام می توان به مرجع تقلید مربوطه مراجعه نماییم.  اگر خانمی فرزندش را سقط کند باید دیه بپردازد و حق استفاده از آن پول را ندارد. دیه با توجه به رشد جنین متفاوت است. به عنوان مثال:

  • در حد نطفه ۲۰ دینار
  • درحد علقه ۴۰ دینار
  • در حد مضغه ۶۰ دینار
  • درحد استخوان ۸۰ دینار
  • اگر اندام ها تشکیل شده باشد ولی روح در جنین دمیده نشده باشد ۱۰۰ دینار
  • اگر روح در جنین باشد، دیه فرد کامل یا ۱۰۰۰ دینار است که در جنین دختر نصف می شود.

توجه شود که هر دینار مساوی است با یک هزارم دیه در آن سال مثلا دیه جنین که روح در آن دمیده شده برابر ۱۰۰۰ دینار یا یک دیه کامل است.

عوارض سقط غیرقانونی

سقط غیر قانونی ممکن است همیشه عوارض جسمی نداشته باشد ولی آسیب های روحی و روانی آن قابل انکار نیست. در ادامه به بررسی عوارض سقط غیر قانونی می پردازیم.

عوارض روحی

مادری را در نظر بگیرید که با هدف راحت شدن از بار مسئولیت فرزند آوری دست به سقط می زند. با انجام این کار وی نه تنها به آرامش نمی رسد بلکه تا مدت ها و شاید سال ها روحی آزرده و نگران دارد. مادران بعد از سقط حتی به صورت غیر عمدی هم با مشکلات روانی مواجه می شوند ولی مادرانی که سقط عمدی و غیرقانونی انجام می دهند ممکن است تا سال های زیادی دچار مشکلات روانی مثل افسردگی، خلق ناراحت، خشم، حس گناه و بیشتر از همه عذاب وجدان بشوند. این مشکلات حتی شاید به نحوی کیفیت خانواده را دستخوش تغییرات بدی بکند. دیده شده است که برخی از مادران بعد از سقط رفتارشان با فرزندان قبلی، همسر و یا حتی فرزندان بعدی هم تغییر می کند. عاطفه آن ها کمتر شده و دچار اختلالاتی چون روحیه تحریک پذیر یا دوقطبی می شوند. میزان بستری این خانم ها در بیمارستان های روان بیشتر دیده می شود. حس مادر در از بین بردن جنینش باعث دردها و فشار عصبی می شود. این مادران ممکن است دچار اختلالات خواب شده و نمی توانند راحت بخوابند.

عوارض جسمی

بسیاری از روش هایی که جهت سقط به کار گرفته می شوند برای مادر عوارض دارند مثلا برای سقط باید داروهای گیاهی در مقادیر بالا مصرف شوند. چنین کاری در اغلب اوقات منجر به سقط نمی شود ولی به علت مصرف دوز بالای این مواد، مسمومیت مادر و حتی خدای ناکرده مرگ مادر را به دنبال خواهن داشت. عوارض بعد از مصرف داروهای گیاهی این است که وظیفه و بار کبد را سنگین می کند و باعث اختلال عملکرد کبدی می شود.

در روش سقط با ابزار ممکن است وسیله غیر استریل یا حتی آلوده باشد. در زمان عبور این وسیله از واژن و در محل سرویکس ممکن است آلودگی و عفونت ایجاد شده و عفونت با انتشار به خون مادر باعث مرگ شود. ممکن است ابزار حین ورود به رحم باعث آسیب به عروق شده و منجر به هماتوم شود.

ممکن است ورود ابزار به واژن باعث پارگی هایی در رحم و واژن شود که  خطر خونریزی های کنترل نشده را به دنبال داشته باشد. زیرا در این شرایط به خاطر ترس از قانون امکان مراجعه به بیمارستان به حداقل می رسد و ممکن است خطرات زیادی از جمله مرگ برای مادر وجود داشته باشد. در قسمت های پاره شده خطر عفونت و ایجاد چسبندگی در لوله ها بیشتر است و بعد از سقط ممکن است فرد به علت چسبندگی ها و یا سایر عوارض طبی مصرف داروها برای همیشه دچار مشکلات در باروری شود. چون انجام سقط های غیرقانونی اکثرا غیر بهداشتی هستند خطر ایجاد pid (بیماری های التهابی لگن) نیز بیشتر می شود.

داروهای قاچاقی که در این موارد استفاد می شود نیز برای مادر عوارض دارد. همچنین ممکن است اصلا محتوای بسته، داروی دیگری باشد یا تاریخ مصرف نداشته باشد و بدتر از همه ممکن است پس از مصرف برخی از این داروها سقط رخ ندهد و در نهایت به خاطر عوارض این داروها با تولد یک نوزاد ناقص الخلقه روبه رو شویم.

سقط غیرقانونی با خطراتی مثل سپتیسمی، عفونت آمبولی هوا و مایعات، خونریزی و شوک هموراژیک درگیر است و با توجه به آمار، در هر چند دقیقه در دنیا یک زن به علت سقط عمدی می میرد.