وزن گیری جنین

وزن گیری جنین

بازدیدها: 72

میزان رشد و وزن گیری جنین در هفته های مختلف بارداری متفاوت است. جنین از همان هفته های اولیه بارداری رشد خود را آغاز کرده و افزایش اندازه و وزن پیدا می کند. اما در سه ماهه سوم به دلیل کامل شدن نسبی رشد اندام های داخلی و بزرگتر شدن، وزن گیری بیشتر جنین اتفاق می افتد. در هر حال مادر باردار باید از همان ابتدای بارداری تغذیه صحیح و متعادل و متنوع داشته باشد و نکات مهم برای داشتن بارداری سالم را رعایت کند.

به یاد داشته باشید که وزن گیری مناسب جنین که بر اساس هر هفته بارداری روند افزایشی دارد، برای سلامت جنین مهم بوده و نباید فکر کنید که جنین چاق و تپل و با وزن بالا جنین سالم تری است. بلکه نحوه رشد جنین و روند افزایشی وزن در طی هفته های مختلف بارداری، مهم است و لازم است تا با بررسی مداوم به وسیله سونوگرافی هایی که پزشک تان برای شما برنامه ریزی می کند، وزن گیری جنین در هفته های مختلف بارداری ارزیابی شود.

سونوگرافی جهت بررسی میزان رشد و وزن گیری جنین

سونوگرافی اصلی ترین روش برای ارزیابی رشد جنین درون رحم است. سونوگرافی اغلب از سه ماه اول بارداری، ابتدا برای تایید و تعیین سن بارداری انجام می شود و سپس در هفته های بعدی، اندام های مختلف جنین، وضعیت جفت، میزان مایع آمنیوتیک و وزن جنین نیز توسط سونولوژیست اندازه گیری می شود. برخی از پارامترهایی که در سونوگرافی اندازه گیری می شوند عبارتند از:

  • طول استخوان ران جنین (FL)
  • اندازه دور شکم جنین (AC)
  • اندازه دور سر جنین (HC)
  • اندازه فاصله استخوان جلوی سر جنین با استخوان پشت سری (OFD)
  • اندازه فاصله بین استخوان های طرفین سر جنین (BPD)
  • طول استخوان بازوی جنین (HL)

سونولوژیست با اندازه گیری تمام ابعاد جنین و سن بارداری، وزن جنین را محاسبه می کند.  به یاد داشته باشید که ممکن است اندازه وزن جنین دقیق نباشد ولی روند افزایشی وزن گیری جنین مهم است و به ما در تخمین سلامت جنین کمک می کند.

در مواردی که شک به IUGR یا کاهش رشد و محدودیت رشد جنین و کاهش وزن جنین وجود داشته باشد، ممکن است از سونوگرافی داپلر استفاده شود. داپلر تکنیکی است که با استفاد از امواج صوتی مقدار و سرعت جریان خون داخل رگ های جنین را اندازه گیری می کند. پزشک ممکن است از این تکنیک برای ارزیابی جریان خون موجود در بند ناف و رگ های مغز جنین نیز استفاده کند. پزشک به طور منظم در هر مراقبت بارداری، وزن شما را اندازه گیری و ثبت می کند. افزایش وزن شما متناسب با هفته بارداری، به عنوان یک نشانه مهم برای رشد جنین تان است. اگر وزن مادر به اندازه مناسب با سن بارداری افزایش پیدا نکند، می تواند به عنوان هشداری برای وجود مشکل در رشد و وزن گیری جنین در نظر گرفته شود. در صورت تمایل می توانید مقاله وزن و قد طبیعی جنین در طول بارداری را مطالعه کنید که در آن به صورت کامل توضیح داده ایم که از ابتدا تا انتهای بارداری، قد و وزن جنین به صورت نرمال چقدر باید باشد.

عوارض کم بودن وزن جنین

محدودیت رشد داخل رحمی جنین یا IUGR به شرایطی اشاره می کند که در آن جنین به دلیل رشد و تکامل نامناسب درون رحم نسبت به سن تخمینی برای بارداری کمتر رشد کرده و وزن کمتری دارد. دو نوع مختلف از محدودیت رشد یا IUGR عبارتند از:

محدودیت رشد قرینه یا متقارن

در این نوع از محدودیت رشد، کاهش در اندازه تمامی اندام های جنین دیده می شود. تقریبا ۲۰ الی ۲۵ درصد موارد IUGR از این گروه هستند. معمولا کاهش اندازه سر و اندازه بدن در اثر موارد زیر اتفاق می افتد:

۱- آسیب زودهنگام کلی سبب کاهش تعداد و اندازه سلول ها

۲- آسیب ناشی از مواجهه با:

  • مواد شیمیایی
  • عفونت ویروسی
  • آنوپلوئیدی

محدودیت رشد غیر قرینه

در این نوع محدودیت رشد جنین که به صورت نامتقارن یا ثانویه نامیده می شود، اندازه مغز و سر طبیعی بوده اما شکم کوچکتر است. معمولا این نوع از IUGR تا سه ماهه سوم تشخیص داده نمی شوند اما در بسیاری از موارد منجر به تولد نوزاد مرده یا stillbirth و یا مشکلات تکاملی کودک در طولانی مدت می شوند.

  • کاهش اندازه بدن در صورت وجود مغز سالم
  • رشد شکم در مقایسه با رشد سر به طور نامتناسب دچار توقف شده است.
  • کاهش اندازه دور شکم که ناشی از رشد کاهش یافته کبد است.
  • آسیب دیر هنگام مانند آسیب ناشی از نارسایی جفت در هیپرتانسیون یا افزایش فشار خون که به دلیل کاهش در روند و انتقال و ذخیره سازی گلوکز در این حالت کاهش اندازه سلول اتفاق می افتد ولی تعداد سلول ها نرمال است.

در هر حالت تاخیر رشد، کودک را در معرض خطر برخی مشکلات در طول دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان قرار می دهد. از جمله این مشکلات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • وزن کم هنگام تولد
  • افزایش موارد زایمان سزارین
  • افزایش هیپوکسی (نرسیدن اکسیژن کافی به جنین در زمان تولد و قبل از آن)
  • افزایش موارد آسپیراسیون مکونیوم (بلع ضایعات و مواد دفعی روده توسط جنین) که می تواند سبب اتساع آلوئول های ریه و عفونت پنومونی و مشکلات تنفسی شود.
  • پلی سیتمی (افزایش گلبول های قرمز خون)
  • هیپرویسکوزیتی (کاهش جریان خون به علت افزایش تعداد گلبول های قرمز خون)
  • افزایش خطر بروز مشکلات عصبی
  • دیستوشی یا زایمان طبیعی مشکل
  • هیپوگلیسمی (قند خون پایین)
  • مقاومت کم در برابر عفونت
  • پایین بودن نمره آپگار نوزاد (ارزیابی بلافاصله بعد از تولد که شرایط فیزیکی نوزاد را بررسی می کند و نیاز به مراقبت های ویژه را تعیین می کند)
  • اختلال در حفظ درجه حرارت طبیعی بدن نوزاد

پیشنهاد می کنیم مقاله وزن نگرفتن و عدم رشد جنین را حتما مطالعه کنید. در این مقاله توضیحات مفصلی درباره علل رشد ناکافی جنین در رحم مادر، راهکارهای مناسب برای وزن گرفتن جنین و همچنین پیشگیری از کاهش وزن و رشد ناکافی جنین توضیحات مفصلی ارائه کرده ایم.

نکات تاثیرگذار بر وزن گیری جنین

استراحت کردن در بارداری

برای کمک به وزن گیری جنین استراحت کافی داشته باشید. داشتن استراحت کافی در طی روز و همچنین خواب شبانه برای زن باردار از اهمیت ویژه برخوردار است. کار و فعالیت بیش از حد که موجب خستگی مادر شود همراه با عدم استراحت کافی، بر رشد و وزن گیری جنین تان تاثیر خواهد گذاشت. میزان ۸ ساعت خواب شبانه توصیه می شود. در زمان استراحت و موقع خواب به خصوص بعد از هفته ۲۰ بارداری سعی کنید به پهلوی چپ متمایل شوید. برای این کار لازم نیست کاملا به پهلوی چپ و مدت زیادی بی حرکت بمانید می توانید با کمک بالش های مخصوص بارداری و یا بالش های کوچک در بین ران ها و پشت، پوزیشن متمایل به چپ را در طول خواب حفظ کنید. در نظر داشته باشید تغییر حالت خوابیده به پهلوی راست به طور کوتاه مدت مشکلی ایجاد نمی کند.

برای خیلی از مادران این دغدغه وجود دارد که برای وزن گیری جنین چه مواد غذایی مفید است. یا این که از هر ماده غذایی چقدر باید مصرف شود. در جواب به این دغدغه ها پیشنهاد می کنیم مقاله تغذیه مناسب برای وزن گیری جنین را مطالعه کنید. در این مقاله به صورت مفصل در مورد مواد غذایی مورد نیاز برای رشد جنین توضیح داده ایم.

ورزش روزانه

فعالیت بدنی به صورت پیاده روی در مواردی که منعی برای مادر نداشته باشد توصیه می شود. شنا، پیاده روی، یوگای دوران بارداری به بهبود سلامت شما و وزن گیری بهتر جنین کمک می کند. 

پیگیری مرتب وزن جنین

چنان چه رشد جنین کاهش یافته دو هفته بعد دوباره سونوگرافی کنترل وزن جنین را انجام دهید. به یاد داشته باشید که یک بار اندازه گیری وزن جنین ملاک مناسبی برای ارزیابی روند رشد نیست و سونوگرافی های متوالی و سریال که درمانگرتان درخواست می کند روند رشد جنین تان را نشان می دهد.

آرامش داشتن

آرامش و انرژی مثبت داشته باشید. داشتن آرامش و حمایت روحی و روانی مادر از طرف همسر و خانواده به داشتن بارداری سالم و وزن گیری بهتر جنین کمک می کند. استرس و اضطراب به هر دلیل می تواند سبب تولید هورمون های استرس در بدن مادر شده و بر روی خون رسانی جفت و وزن گیری جنین تاثیر منفی بگذارد. در صورت بروز هر نوع استرس و اضطراب با درمانگر خود مشورت کنید.