تغییرات پستان در سه ماهه اول بارداری

تغییرات پستان در سه ماهه اول بارداری

بازدیدها: 47

تغییرات هورمون های جنسی همراه با تغییرات جسمی از همان اوایل بارداری شروع می شود. پستان ها یکی از اولین اندام هایی هستند که دچار تغییرات می شوند. این تغییرات در هفته اول بارداری رخ می دهد و تا زمان تولد نوزاد و بعد از آن نیز ادامه خواهد داشت. در طی سه ماهه اول حجم خون بدن خانم باردار برای تأمین نیازهای جنین در حال رشد شروع به افزایش می کند. این تغییرات هورمونی سبب تغییراتی در پستان ها می شود که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم:

تغییرات پستان در دوران بارداری از همان ابتدای بارداری شروع می شود

آیا می دانید بدن شما قبل از اینکه حتی تصور کنید که باردار هستید برای زایمان آماده می شود؟ ممکن است مدتی طول بکشد تا بدن شما تغییرات آشکاری پیدا کند. بسیاری از علائم سه ماهه اول اولین علائمی هستند که بدن شما را برای رشد و نمو جنین آماده می کند. هورمون های بدن شما در این مدت به سرعت تغییر می کنند و پستان ها در اغلب موارد از اولین اندام های بدن هستند که می توانید این تغییرات را در آن ها احساس کنید. دلیل این امر این است که پستان ها در حال آماده سازی تولید شیر برای تغذیه نوزاد پس از تولد هستند. به عنوان مثال حساس شدن و دردناکی پستان ها غالباً از اولین علائمی است که با تست مثبت بارداری یا حتی قبل از آن مشخص می شود.

تغییرات معمول پستان در سه ماهه اول بارداری

در حالی که تغییرات عمده در 12 هفته اول رخ می دهد رشد پستان در تمام دوران بارداری ادامه دارد و با تغییرات زیر مشخص می شود:

تغییرات هفته 1- 3

- شکل گرفتن غدد شیری در پستان

این مورد کاملا طبیعی بوده و مربوط به تغییرات هورمون های استروژن، پروژسترون و پرولاکتین در بارداری است. این تغییر گاها منجر به دردهایی خفیف و یا احساس سنگینی در پستان می شود. تغییرات پستان به محض وقوع لقاح آغاز می شود. قسمت عمده ای از تغییرات در هفته دوم اتفاق می افتد و شما با حساسیت پستان ها روبرو خواهید شد. خصوصاً در قسمت هایی که عروق پستانی وجود دارند. در این دوره از حاملگی جوانه‌های آلوئولی و مجاری شیری به سرعت رشد کرده و در هفته دوم بارداری شکل و احساس موجود در پستان‌ ها کاملاً تغییر می‌کند. حساسیت نسبت به لمس دو طرف پستان ها بیشتر از قبل احساس شده و رگ‌های داخلی پستان مادران باردار نیز برجسته‌تر از قبل می‌شود.

- تورم و حساسیت پستان

مانند سایر علائم مربوط به بارداری حساسیت پستان در بارداری به دو عامل اصلی یعنی هورمون های استروژن و پروژسترون نسبت داده می شود. این دو هورمون که در در دوران نوجوانی منجر به تشکیل جوانه های پستان  می شوند در بارداری نیز برای آماده سازی ورود به مرحله شیردهی وارد عمل می شوند. با ترشح بیشتر استروژن و پروژسترون مجاری شیر تکثیر می یابند و جریان خون پستان افزایش می یابد. درد پستان در اوایل بارداری معمول است زیرا بیشترین تغییرات را در سه ماهه اول بارداری یعنی بین دو تا چهار هفته بارداری تجربه می کنید. سینه های شما بزرگتر و متورم می شود و رگهای پستان در زیر پوست دیده می شوند.

حساسیت به لمس بیشتر در سه ماهه اول وجود دارد و با پیشرفت بارداری کاهش می یابد. درد و حساسیت پستان ممکن است در تمام طول بارداری شما وجود داشته باشد اما شدت آن در هفته های اول و آخر شیوع بیشتری دارد. همه اینها بستگی به سرعت رشد و مرحله رشد سنی پستان شما در دوران بارداری دارد. این حالت اغلب به عنوان پستان حساس نامیده می‌شود. البته ممکن است برخی از خانم ها چنین افزایش حساسیتی را تجربه نکنند و برای برخی دیگر حتی برخورد تصادفی و تماس نیز بسیار ناراحت کننده باشد. تجربه ناراحتی پستان طی سه ماهه اول بارداری بسیار معمول و شایع است. با ورود به سه ماهه دوم بارداری این ناراحتی تا حدودی مدیریت‌پذیرتر شده و بهبود یافته یا به طور کلی ناپدید می‌شود.

تغییرات هفته 4- 6

- افزایش سایز پستان ها

از مهم ترین اتفاقاتی است که برای زنان در بارداری رخ می دهد تغییرات هورمونی است که سبب می شود پستان‌های شما پس از هفته ششم رشد بیشتر خود را آغاز می کنند و این بزرگ شدن تا انتهای بارداری ادامه یابد. اکثر خانم ها طی اولین بارداری متوجه می‌شوند که باید اندازه سوتین خود را حداقل یک سایز افزایش دهند. قفسه سینه پهن تر می شود و رحم بزرگ تر می شود تا جنین در حال رشد را در خود جای دهد. پستان ها نیز در دوره بارداری بزرگ تر می شوند تا خودشان را برای ساخت شیر آماده کنند. در این دوره تغییرات در نوک پستان ها محسوس است. در پایان این مرحله افزایش رنگدانه ها باعث می شود که آرئولا یا همان هاله دور نوک سینه شما تیره تر و نوک سینه ها برجسته تر شوند. با رشد سریع پستان احتمالاً احساس خارش نیز خواهید داشت. چرا که پوست آن ناحیه به سرعت کشیده شده است.

- احساس سوزن سوزن شدن

هنگامی که هفته چهارم بارداری شروع می‌شود احتمالا احساس خارش و احساس گزگز و سوزن سوزن شدن را در اطراف نوک پستان‌های خود تجربه خواهید کرد. این اتفاق ممکن است به علت افزایش جریان خون به سمت پستان ها رخ دهد. نوک سینه ها نیز ممکن است هنگام لمس دچار حساسیت شده و یا حتی دردناک شوند. گاهی اوقات هم حالت سوزش ممکن است با نوساناتی در درجه حرارت بدن زنان باردار همراه باشد. با آغاز هفته ششم بارداری نوک سینه‌های مادر بیشتر از قبل برجسته‌تر شده و آرئولا به علت افزایش رنگ‌دانه‌ها تیره‌تر از قبل می‌شوند. در واقع روند تغییرات سینه‌های زنان به علت ایجاد تغییر در سطح ترشح هورمون‌های استروژن، پروژسترون و لاکتوژن جفتی به تدریج کامل می‌شود. اما برای این‌ که سینه مادران جهت انجام عمل شیردهی آماده شود، باید همه مجاری شیری تکمیل گردد.

- رگ های بزرگتر و برجسته تر و قابل مشاهده روی پستان ها

بسیاری از مادران هنگام بارداری رگ‌های برجسته ای را روی پستان‌های خود مشاهده می کنند. این مسئله به علت افزایش جریان خون است. میزان حجم خون شما برای تامین نیازهای جنین تا انتهای بارداری تا حدود 50 درصد افزایش پیدا می‌کند. این اتفاق برای حمایت از اندام های بدن شما و همچنین نیازهای روزافزون جنین در حال رشد ضروری است. در نتیجه رگ‌های شما برجسته‌تر می‌ شود و می‌تواند به ویژه روی پستان‌ها و شکم شما به صورت واضح و چشمگیرتر مشاهده شود. البته پس از زایمان یا زمانی‌که شیردهی پستانی را متوقف می‌کنید این علائم کاهش می‌یابند. زیرا پس از این مقطع نیاز به خون‌رسانی بیشتر کاهش می‌یابد و کم‌کم متوجه می‌شوید که رگ‌های‌تان به حالت قبلی باز گشته‌اند.

- آرئولای تیره تر

پوست حساس آرئول در طول بارداری شروع به تیره شدن می کند و در سه ماهه دوم یا سوم تیره تر می شود. هورمون های بارداری می توانند سبب تولید رنگدانه های بیشتری در سلول های پوستی شوند. گاها مشاهده می شود هاله دور سینه یا آرئولا بزرگ تر می شود ولی تغییر رنگ در اغلب موارد رخ می دهد و اطراف نوک پستان (آرئول) تیره می شود. در بعضی موارد یک خط تیره به نام linea nigra که از وسط شکم به ناحیه شرمگاه کشیده می شود، ظاهر می شود.

تغییرات هفته 7 تا 9

ممکن است در پستان ها احساس پری یا سنگینی کنید. در هفته هفتم سینه ها بزرگتر می شوند. زیرا چربی در سینه ها جمع شده و مجاری شیر بیشتر رشد می کنند. می‌توانيد عروق خونی زير پوست بدن را به طور واضح مشاهده کنيد. در واقع ترشح هورمون‌های بارداری باعث بهبود روند تولید شیر و انباشته شدن چربی در این ناحیه از بدن زنان در دوران حاملگی می‌شود. در هفته هفتم از بارداری آلوئول‌ها در بدن مادر به میزان قابل توجهی افزایش یافته و به لوبول‌ها تبدیل می‌شوند. پس بسیار طبیعی است که سینه‌های زنان با آغاز هفته هشتم بارداری بسیار دردناک شده و دچار حالت ناراحت‌کننده و گرگرفتگی شوند. هنگامی که حدود هشت هفته باردار هستید ممکن است سینه های شما به طور فزاینده ای حساس شوند. این احساس شبیه احساسی است که قبل از پریود شدن احساس می کنید اما نسبت به آن شدیدتر است. درد ناشی از افزایش هورمون ها که منجر به احساس درد  می شود می تواند انجام کارهای روزانه را ناخوشایند کند. برجستگی های کوچکی به نام “غدد مونتگومری” نیز در اطراف نوک پستان زنان باردار شکل می گیرند. در هفته نهم بارداری بافت جدید آرئول‌ها شکل می‌گیرند که در اطراف آرئول اولیه بافت جدیدی را تشکیل خواهند داد.

- غدد مونتگومری

طی اوایل بارداری برآمدگی‌های کوچکی به نام برآمدگی‌های مونتگومری روی هاله رنگی اطراف نوک پستان پدیدار می‌شود. این برجستگی های کوچک که در اطراف آرئول ظاهر می شوند به نام یک متخصص زنان و زایمان ایرلندی که اولین کسی بود که آنها را مشاهده کرد نامیده می شوند. تعداد آن ها در هر زن متفاوت است. در واقع این‌ها غدد چربی هستند که برای از بین بردن باکتری‌ها نوعی چربی را ترشح می‌کنند. اعتقاد بر این است که عملکرد محافظتی دارند زیرا مواد چرب و ضد عفونی کننده ترشح می کند که آرئولا را مرطوب نگه داشته و درد نیپل یا همان نوک سینه را در دوران بارداری تسکین می دهد. این برجستگی های ریز و بدون درد در آرئول ایجاد می شود تا به نرم شدن و محافظت از نوک پستان و آرئول کمک کند و وجود آن ها کاملا طبیعی است. تحقیقات نشان داده است که نوزاد تازه متولد شده بوی ترشحات این غدد را تشخیص می دهد. این توانایی به نوزاد کمک می کند تا در ساعت ها و روزهای اول پس از تولد پستان و نوک سینه مادر را پیدا کند.

- افزایش وزن

در هفته هفتم بارداری وزن زنان حامله افزایش خواهد یافت. مقداری از این افزایش وزن مربوط به وزن پستان‌ها می‌باشد. هر سینه مادر باردار ممکن است حدود ۶۰۰ الی ۷۰۰ گرم افزایش وزن پیدا کند.

- تغييرات نوک پستان ها

همان‌طوری‌ که پستان‌ها برای شیردهی آماده می‌شوند نوک آنها نیز دچار تغییراتی می‌شود. نوک پستان و هاله دور آن احتمالاً هنگام بارداری تیره‌تر می‌شود و طی چند هفته آخر بارداری زمانی که بدن‌تان برای زایمان آماده می‌گردد اندازه نوک آن‌ها نیز افزایش می‌یابد.

- نوک پستان صاف یا فرورفته

به دلیل تغییرات بدن نوک پستان های فرورفته هم اصلاح شده و به سمت بیرون می‌آیند. اگر نوک پستان فرورفته یا صاف دارید می توانید قبل از زایمان از روش هایی برای بهبود وضعیت نوک پستان فرورفته استفاده کنید و پس از زایمان نوزاد خود را با پستان تغذیه کنید. اغلب موارد بزرگی سایز پستان و تورم می تواند علت پستان صاف باشد.

تغییرات هفته 10 تا 12

این دوره ای است که نوک سینه ها کاملاً بیرون زده و شما مطمئناً متوجه برجسته تر شدن نوک پستان ها خواهید شد. به خصوص اگر اولین بارداری شما باشد. در هفته دهم بارداری برجستگی های اطراف نوک پستان‌های مادر برجسته‌تر شده و میزان حساسیت در آن‌ها افزایش می‌یابد. در تجربه بارداری اول برجسته شدن نوک پستان‌ها (به طور کامل) در هفته 12 بارداری رخ می دهد. زنانی که قبلاً فرزند دیگری به دنیا آورده‌اند در این هفته احساس راحتی بیشتری می‌کنند.

- تغییرات پوست با رشد پستانها

خارش، کشیدگی و حساسیت پوست از علائم شایع است. زیرا کشش پوست پستان در بارداری به حداکثر می رسد و این امری طبیعی است. پستان شما رشد می کند تا مجاری شیر در حال تکثیر را در خود جای دهد تا بتوانید بلافاصله بعد از تولد نوزاد شیردهی را شروع کنید.

- نشت شیر از پستان ها

از آن جا که پستان ها آماده شیردهی بعد از زایمان می شوند گاها ترشحاتی سفید رنگ از نوک سینه ها بیرون می آید که نگران کننده نیست و در اغلب زنان باردار رخ می دهد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

در صورت مشاهده توده هایی در پستان و یا مشاهده ترشحات غیرمعمول از نوک سینه که شباهت به آغوز نداشته باشد باید از نزدیک بررسی و معاینه شوید. این علائم معمولا خوش خیم هستند اما بهتر است برای اطمینان بررسی شوند. بنابراین در صورت داشتن هر گونه نگرانی در مورد تغییرات پستان در دوران بارداری یا بعد از آن به یک جراح پستان مراجعه کنید.