واکسیناسیون در بارداری و قبل از آن

واکسیناسیون در بارداری

بازدیدها: 6

واکسن چیست؟

واکسن‌ها حاوی بخش های غیرفعال، ضعیف یا کشته شده عوامل بیماری‌زا هستند که برخلاف آن عامل بیماری‌زایی که فعال است باعث بیماری نمی‌شوند بلکه باعث می شوند سیستم ایمنی فرد پس از تزریق توسط تولید پادتن و سلول های خاطره فعال شده تا در صورت ورود عامل بیماری زا بتواند آن را شناسایی کند و به مبارزه بپردازد.

واکسن باعث بیماری نمی شود ولی در برخی اوقات با توجه به اینکه جسم خارجی (قسمتی از عامل بیماری زا) وارد بدن شده، بدن به مقابله می پردازد و واکنش نشان می دهد. از این رو عوارض جانبی خفیفی ایجاد می کند که در بیشتر موارد درد در محل تزریق یا یک تب کوتاه مدت است. این علائم نشان می دهد فرد نسبت به آن بیماری ایمن شده است. دقت کنید نداشتن عوارض بعد از واکسیناسیون به معنای ایمن نشدن در مقابل آن عامل بیماری زا نیست.

عملکرد واکسن درمان بیماری نیست بلکه برای پیشگیری از بیماری است. پس واکسن بدن فرد سالم را برای مبارزه با یک عامل بیماری‌ زا مثل ویروس یا باکتری آماده می‌کند.

اهمیت واکسن

واکسیناسیون در جهت ایمن شدن بدن در مقابل بیماری ها و یا کاهش شدت بیماری، اقدامی بسیار حائز اهمیت است زیرا می تواند از مرگ یا بیماری های شدید و همچنین هزینه های گزاف درمان بیماری جلوگیری کند. بیدن ترتیب می تواند باعث ریشه کن شدن و کنترل آن عامل بیماری زا شود.

واکسیناسیون در بارداری

به دلیل ضعیف شدن سیستم ایمنی در زمان بارداری بهتر است قبل از بارداری در مورد واکسیناسیون و ایمنی بدنتان با درمانگر خود مشورت کنید تا در صورت لزوم واکسن های مورد نیازتان را قبل از بارداری دریافت نمایید. اگر این امکان برای شما وجود نداشت می توانید برخی از واکسن‌ها را در دوران بارداری نیز تزریق کنید. این واکسن ها در دوران بارداری نه تنها برای شما مشکلی نخواهند داشت بلکه باعث ایمنی شما و نوزادتان می شوند و از بیماری های خطرناک پیشگیری می کنند.

در نظر داشته باشید تزریق برخی از واکسن ها در بارداری ممنوع می باشد و به هیچ وجه توصیه نمی شود. به عنوان مثال واکسن های حاوی ویروس زنده ضعیف شده در بارداری مجاز نیستند. در ادامه واکسن های مجاز و غیر مجاز در بارداری را معرفی می کنیم.

واکسن های مجاز در بارداری

- واکسن دوگانه: شامل کزاز (Tetanus) و دیفتری (Diphtheria) که تزریق آن هر ده سال و یا به صورت پیشگیری بعد از تماس است. اگر در طی ده سال اخیر این واکسن را دریافت نکردید می توانید در دوران بارداری تزریق کنید و هر ده سال تمدید کنید. دلیل تزریق ده ساله این واکسن و مشابه های آن این است که ایمنی حاصل از آن ها دائمی نیست.

- واکسن هپاتیت ب: این واکسن به صورت سه مرحله ای است و به فواصل یک و شش ماه بعد از تزریق اول تزریق می شود. اگر در حال حاضر مبتلا به این بیماری نیستید اما در معرض خطر آن هستید برای پیشگیری از ابتلا خودتان و جنین این واکسن را می توانید در دوران بارداری تزریق کنید.

- واکسن آنفولانزا: در زمان شیوع آنفولانزای فصلی قابل تزریق می باشد و می توان در هر سن حاملگی آن را تزریق کرد. این واکسن با عبور از بند ناف باعث ایمنی نوزاد بعد از تولد هم می شود.

- واکسن هاری: این واکسن از نوع ویروس کشته شده است و برای مادر و جنین خطری ندارد و در صورت مواجهه با خراش حیوان غیر خانگی تزریق می شود.

واکسن های غیر مجاز در بارداری

خانم هایی که قصد بارداری دارند بهتر است قبل از بارداری از نظر داشتن‌ ایمنی نسبت به آبله مرغان، سرخجه و هپاتیت بررسی شوند. زیرا این واکسن ها حاوی ویروس زنده هستند و در صورت تزریق در بارداری باعث به وجود آمدن عوارض زیر می شوند:

  • ناهنجاری های جنینی
  • سقط
  • زایمان زودرس
  • مرگ جنین

- واکسن MMR: نام این واکسن برگرفته از نام بیماری های اوریون (Oreillons) و سرخک (Measles) و سرخجه (Rubella) است که حاوی ویروس زنده می باشند. بنابراین توصیه می شود حداقل تا یک ماه بعد از تزریق این واکسن باردار نشوید.

- واکسن آبله مرغان (واریسلا): اگر قبلا به این بیماری مبتلا شده اید یا واکسن آن را زده اید پس نگران نباشید. شما در مقابل این بیماری ایمن شده اید. اما اگر واکسن نزده اید در طول بارداری از تماس با افراد بیمار خودداری کنید. خاطرتان باشد پس از تزریق واکسن تا سه ماه از باردار شدن پیشگیری کنید.

- واکسن فلج اطفال تزریقی و خوراکی: دارای ویروس زنده می باشد بنابراین تزریق آن در بارداری توصیه نمی شود.

- واکسن هپاتیت آ: تحقیقاتی در مورد بی خطر بودن این واکسن در دوران بارداری گزارش نشده پس باید از تزریق آن خودداری کرد.

- واکسن تب زرد: تزریق این واکسن به دلیل وجود ویروس زنده ممنوع می باشد. البته در صورت ضرورت و مسافرت به مناطق پر خطر با صلاحدید پزشک بعد از سه ماهه اول تزریق می شود.

- واکسن پنوموکوک: برای هر مادر بارداری توصیه نمی‌شود اما در بارداری های پر خطر در طول بارداری و همچنین پس‌ از زایمان تجویز می شود. مادران سیگاری که در معرض خطر بالای عفونت پنوموکوک (pneumococcus) قرار‌ دارند و همچنین مادران مبتلا به بیماری های زیر باید در دوره بارداری واکسینه‌ شوند:

  • بیماری‌ قلبی‌_ریوی
  • بیماری کلیوی
  • بیماری کم‌ خونی‌ داسی‌ شکل
  • دیابت