تغییر جایگاه جنین در طول بارداری

تغییر جایگاه جنین در طول بارداری

بازدیدها: 51

یک سیکل قاعدگی از اولین روز خونریزی تا شروع خونریزی ماه بعد که تقریبا ۲۸ الی ۳۵ روزه است، طول می کشد. هر زن در سنین باروری خود در طی سیکل قاعدگی در حالت عادی یک تخمک آزاد می کند. در صورت  داشتن رابطه جنسی بدون پیشگیری طی محدوده تخمک گذاری به احتمال ۲۵ الی ۳۰٪ بارداری رخ می دهد. بارداری با لقاح شروع شده و در انتها با فرآیند تولد در زمان زایمان پایان می یابد. در این مقاله قرار است در مورد تغییرات جایگاه جنین از ابتدای بارداری تا زایمان توضیح دهیم. 

لقاح 

به فرآیند تشکیل سلول تخم (زیگوت) از دو سلول اسپرم و تخمک لقاح گفته می شود. بعد از نزدیکی میلیون ها اسپرم از دهانه رحم وارد رحم می شود و خود را به قسمت لوله های رحمی می رسانند. تخمکی که از تخمدان آزاد شده در لوله های رحمی در انتظار رسیدن اسپرم هاست. از میلیون ها  اسپرم فقط  یک‌ اسپرم به دیواره سلول تخمک نفوذ می کند و سپس دیواره تخمک تغییر حالت می دهد. این تغییر حالت باعث می شود اسپرم دیگری اجازه ورود به تخمک نداشته باشد. در هیمن لحظه جنسیت جنین شما مشخص می شود. همزمان با حرکت سلول تخم به سمت جسم رحم تقسیمات سلولی آغاز می شود. مدتی بعد از تقسیمات سلولی اولیه و ورود به رحم لانه گزینی اتفاق می افتد.

لانه گزینی

بعد از اینکه سلول تخم از لوله رحمی به سمت رحم هدایت شد، سعی می کند به دیواره داخلی رحم بچسبد و در همانجا به رشد خود ادامه دهد. به دلیل همین برخورد دیواره رحم دچار خونریزی مختصری می شود. در نتیجه ممکن است شما در این زمان لکه بینی یا خونریزی خفیفی تجربه کنید که همزمان با شروع پریود بعدی شما باشد و شما را به اشتباه بیندازد.

جایگاه جنین در طول بارداری

بارداری طبیعی به مدت ۴۰ هفته است. در این ۴۰ هفته رحم به عنوان جایگاهی برای رشد و نگهداری جنین می باشد. بعد از لانه گزینی جنین شروع به رشد و نمو می کند و همراه با رشد جنین رحم نیز بزرگ می شود.

ساختار رحم

رحم یک جسم گلابی شکل وارونه است که در داخل لگن قرار گرفته است. اندازه تقریبی رحم در افراد غیر باردار به شرح زیر است:

  • طول ۸ سانتی متر
  • عرض ۶ سانتی متر

داخل جسم رحم ‌خالی بوده و خود رحم با دیواره‌ های ضخیم عضلانی پوشیده شده است. یک سوم انتهایی رحم داخل واژن قرار دارد که به این ناحیه سرویکس گفته می شود. قسمت بالایی رحم فوندوس نامیده می شود که سلول تخم اکثرا در این ناحیه لانه گزینی می کند.

عملکرد رحم

حفره داخلی رحم حاوی لایه ای به نام اندومتر است که در طول سیکل قاعدگی با توجه به تغییرات هورمونی دچار تغییراتی می شود. این تغییرات در اوایل چرخه قاعدگی باعث ریزش این دیواره (آندومتر) شده و کاهش ضخامت آن را به دنبال دارد اما در زمان تخمک گذاری باعث افزایش ضخامت آن می شود که در نهایت سلول تخم بتواند در آن لانه گزینی کند.

رحم در بارداری

شکل رحم در اوایل بارداری از حالت گلابی وارونه تغییر کرده و به حالت گرد و کروی تبدیل می شود. وزن آن از ۷۰ گرم در اوایل بارداری به ۱۱۰۰ گرم در اواخر بارداری تغییر می کند. با افزایش وزن و اندازه جنین، رحم نیز به صورت آهسته بزرگ می شود. به این ترتیب رحم از لگن استخوانی خارج شده و در حفره شکم قرار می گیرد.

جایگاه جنین در سه ماهه اول بارداری

سن بارداری از اولین روز سیکل قاعدگی محاسبه می شود. پس هفته اول و دوم بارداری فعلا جنین وجود ندارد. تا اواخر هفته چهارم لقاح و لانه گزینی در داخل رحم انجام می شود. رشد و نمو در داخل رحم تا هفته دوازدهم ادامه پیدا می کند و رحم نیز بزرگ می شود. در اواخر هفته دوازدهم رحم تازه از لگن استخوانی خارج می شود. پس تا دوازده هفتگی انتظار بزرگ شدن شکم نداشته باشید. البته در جنین های چند قلو یا بارداری های مول رحم بزرگتر از سن حاملگی است و ممکن است بزرگ شدن شکم زودتر اتفاق بیافتد.

جایگاه جنین در سه ماهه دوم بارداری

در سه ماهه دوم با رشد و نمو جنین رحم بزرگتر شده و از داخل حفره شکمی باعث جابجایی اندام های داخل شکم می شود. در هفته بیستم ارتفاع رحم در حد ناف می باشد. بعد از هفته بیستم ارتفاع رحم را می توان از قسمت استخوان شرمگاهی تا بالاترین قسمت رحم (فوندوس) به وسیله متر اندازه گیری کرد. عدد حاصل از اندازه گیری ۲± سانتی متر مطابق با سن حاملگی است.

جایگاه جنین در سه ماهه سوم بارداری

با افزایش سن بارداری اندازه رحم بزرگتر شده و تا قسمت جناغ سینه پیش می رود. این تغییر جایگاه باعث فشار بیشتر به اندام های داخل حفره های شکمی و ریه می شود. در بیشتر مادران یبوست و تنگی نفس در این  دوران  بیشتر دیده می شود. در ادامه بارداری با نزدیک شدن به موعد زایمان، با نزول سر جنین به داخل لگن استخوانی ارتفاع رحم در حد دو انگشت پایین تر می آید و کمی از فشار کاسته می شود.

جایگاه جنین در طول زایمان و بعد از زایمان

با رسیدن موعد زایمان و نزول سر جنین به داخل لگن روند زایمان شروع می شود. دهانه رحم به تدریج باز شده و نزول جنین به آهستگی به داخل رحم اتفاق می افتد. در طی چند انقباض دهانه رحم کاملا باز و سر انجام زایمان  شروع می شود. در ابتدای زایمان سر و شانه ها و بعد از آن بدن جنین از کانال زایمانی خارج می شود. در ادامه، زایمان جفت انجام می شود. بعد از زایمان جفت و ماساژ رحم، اندازه رحم به حد ناف رسیده و به مرور زمان رحم شروع به جمع شدن می کند. تقریبا شش هفته بعد از زایمان رحم به حالت قبل از بارداری برمی گردد.