وزن نگرفتن و عدم رشد جنین

وزن نگرفتن و عدم رشد جنین

بازدیدها: 56

ممکن است آن طور که انتظار می رود رشد جنین چه از نظر قد چه از نظر وزن افزایش پیدا نکند. چنین اتفاقی ممکن است باعث نگرانی شما شود و برایتان این سوال پیش بیاید که علت چیست و با چه راهکارهایی می توان این مساله را حل کرد. در ادامه به بررسی عوامل تاثیرگذار و راه حل های مناسب در این زمینه خواهیم پرداخت:

علل رشد ناکافی جنین در رحم مادر

  • علل مختلفی برای کاهش وزن و رشد ناکافی جنین وجود دارد که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم:
  • وزن کمتر از 45 کیلوگرم
  • کوچک بودن سرشتی: تفاوت های نژادی و ژنتیکی نیز بر روی رشد و وزن گیری جنین موثر است. در برخی موارد حتی با وجود تغذیه خوب و مناسب مادر، وزن جنین افزایش بیشتری پیدا نمی کند. اگر تحت نظر درمانگر هستید و تغذیه مناسب دارید، لازم نیست نگران وزن نسبتا کم جنین تان باشید مگر در مواردی که ایشان مشکلات جدی را در شما و جنین تان تشخیص دهد.
  • تغذیه نامناسب بارداری و اختلالات غذا خوردن: تغذیه و وزن گیری مادر تاثیر مستقیم بر وزن گیری جنین دارد. اگر مادر تغذیه مناسب یا وزن گیری مناسبی نداشته باشد، جنین نیز که از ذخایر بدن مادر تغذیه می کند، وزن گیری و رشد مناسبی نخواهد داشت. البته نیاز به پرخوری نیست بلکه تغذیه متعادل، سالم و متنوع می تواند به وزن گیری مناسب جنین کمک کند.
  • محرومیت اجتماعی
  • نقائص کروموزومی
  • مصرف الکل، دخانیات و مواد مخدر
  • داروهای مصرفی مادر و تراتوژن ها
  • فشار خون بالای ناشی از بارداری
  • اختلالات جفتی: وضعیت و محل جایگزینی جفت و سلامت آن تاثیر بسیار زیادی بر وزن گیری جنین دارد. جفت بافتی است که راه ارتباطی جریان خون مادر و جنین بوده و اکسیژن و مواد مغذی را به جنین رسانده و مواد زائد و دفعی را از بدن جنین به جریان خون جفتی رحم انتقال می دهد. هر عاملی که سبب آسیب جفت شده یا عملکرد آن را دچار اختلال کند، می تواند بر وزن گیری و سلامت جنین تاثیر بگذارد. اگر جفت دچار آسیب گردد، حتی با تغذیه صحیح نیز ممکن است وزن گیری مناسب جنین اتفاق نیفتد.
  • اختلالات مربوط به بند ناف
  • بارداری چند قلویی
  • دیابت بارداری: مادرانی که به دیابت مبتلا هستند، جنین خود را در معرض میزان بالای گلوکز قرار می دهند. میزان بالای گلوکز از طریق جفت وارد بدن جنین شده و سبب می شود تا جنین وزن بیشتری نسبت به سن بارداری خود داشته باشد. وزن بالای جنین می تواند خطر بارداری و زایمان را افزایش داده و احتمال دیستوشی یا زایمان سخت را افزایش دهد. علاوه بر این سلامت خود جنین نیز به خطر خواهد افتاد. با تشخیص به موقع دیابت توسط درمانگر و درمان به موقع آن می توان از بروز عوارض بعدی آن پیشگیری کرد. با کنترل گلوکز خون در طول بارداری، می توانید بارداری بدون خطری را حتی با وجود ابتلا به دیابت پشت سر بگذارید.
  • اولیگوهیدرآمنیوس یا اندکس پایین مایع آمنیوتیک (کم بودن مایع کیسه آب)
  • بیماری قلبی مادر
  • عفونت ها مانند سرخجه، سیتومگالوویروس، توکسوپلاسموزیس و سیفلیس
  • بیماری کلیوی یا ریوی
  • سوء تغذیه و یا کم خونی (از جمله کم خونی داسی شکل)

راهکارهای مناسب برای وزن گرفتن جنین

پیروی از یک رژیم غذایی متنوع و متعادل

پیروی از یک رژیم غذایی متنوع و متعادل، کربوهیدرات، پروتئین و چربی مورد نیاز مادر و جنین را تامین می کند. مواد غذایی روزانه باید شامل موارد زیر باشد:

  • میوه ها و سبزی ها و فیبرها
  • غلات کامل
  • لبنیات کم چرب
  • غذاهای دارای پروتئین مانند ماکیان (مرغ)، گوشت قرمز و ماهی

توصیه می شود زنان باردار هر هفته ۲۵۰ تا ۳۵۰ گرم ماهی بدون جیوه مانند سالمون مصرف کنند.

افزایش تعداد وعده های غذایی و کاهش حجم غذای مصرفی در هر وعده

ممکن است مصرف وعده های غذایی حجیم برای برخی از زنان باردار دشوار باشد. چون ممکن است در این دوران اشتهای برخی از زنان تغییر می کند و یا دچار تهوع و استفراغ می شوند. از سوی دیگر در اواخر بارداری، رشد جنین و افزایش حجم رحم به معده فشار آورده و فضای کمتری برای دستگاه گوارش باقی می گذارد. در این موارد کاهش حجم وعده های مصرفی مواد غذایی و افزایش تعداد وعده ها در طی روز می تواند کمک کننده باشد و مشکلات گوارشی مانند تهوع و سوزش سر دل را به حداقل می رساند.

داشتن فعالیت بدنی

فعالیت بدنی احتمال بروز مشکلاتی مانند پره اکلامپسی، تولد نوزاد نارس و چاقی و دیابت را کاهش می دهد. فعالیت بدنی در این دوران به رفع مشکلاتی مانند یبوست کمک کرده و سلامت قلب و عروق مادر را بهبود بخشیده و جریان خون جفت نیز بهتر انجام می شود. بهتر شدن خونرسانی به جفت خود مستقیما بر رشد جنین تاثیر دارد. میزان فعالیت در زنانی که منعی برای انجام آن ندارند، هر هفته ۱۵۰ دقیقه به صورت فعالیت هوازی مانند پیاده روی باشد. در مورد مدت و شدت فعالیت بدنی بهتر است حتما قبلا با درمانگرتان مشورت کنید.

چگونه از کاهش وزن و رشد ناکافی جنین پیشگیری کنیم؟

ممکن است کاهش رشد و وزن گیری جنین حتی زمانی که مادر سالم است نیز وجود داشته باشد.اما رعایت برخی توصیه ها می تواند به مادر در کاهش احتمال بروز این مشکل کمک کرده و شانس بارداری و سلامت جنین را افزایش دهد. در ادمه به برخی از این نکات اشاره می کنیم:

  • تمامی مراقبت های دوران بارداری خود را به طور کامل انجام دهید و به توصیه های درمانگر خود به صورت دقیق عمل کنید. کشف زودهنگام هر نوع مشکلی در بارداری، به جلوگیری از عوارض آن کمک می کند.
  • به حرکات جنین تان حساس باشید. جنینی که حرکات کاهش یافته دارد یا حرکتی ندارد ممکن است دچار مشکلاتی باشد. پس هر گونه تغییر در حرکات روزانه جنین چه افزایش و چه کاهش حرکت جنین را با درمانگر خود در میان بگذارید.
  • به داروهای مصرفی خود توجه کنید. گاهی اوقات مصرف برخی داروها بدون توجه به عوارض آن در بارداری می تواند برای رشد و سلامت جنین مضر باشد.
  • رژیم غذایی سالم، متعادل و متنوع داشته باشید. تغذيه پيش از بارداری نیز تاثير زيادی بر سلامت و رشد و نمو جنين از نظر هوشی و جسمی دارد.
  • ميزان وزن گيری مناسب مادر نیز در اين دوران مهم است. قبل از بارداری باید BMI مادر محاسبه گردد. اگر مادری پيش از بارداری یا در ابتدای دوره بارداری، وزن طبیعی با BMI (شاخص توده بدنی) بين ۱۸.۵ تا ۲۵ داشته باشد، وزن گيری مناسب ۱۱ تا ۱۷ كيلوگرم در ۹ ماه بارداری است. از اين ميزان يك كيلوگرم به سه ماه نخست و بقيه افزايش وزن به سه ماه دوم و سوم اختصاص می یابد. یعنی بايد در هفته ۴۵۰ گرم به وزن مادر اضافه شود. اگر مادر پيش از بارداری کم وزن باشد یعنی BMI کمتر از ۱۸.۵ باشد، افزايش وزن مناسب بين ۱۷ تا ۱۹ كيلوگرم برای مادر مناسب است. در صورتی که مادر دارای اضافه وزن با BMI بين ۲۵ تا ۳۰ باشد، وزن گيری مناسب بايد بين ۷ تا ۱۰ كيلوگرم و در صورت چاقی با BMI بيش از ۳۰، حداكثر ۷ كيلوگرم وزن گيری مناسب است. در کل طول بارداری نیز نیاز به ۳۰۰ تا ۴۰۰ کیلو کالری اضافه خواهد بود.

تصمیم درمانگر برای ادامه بارداری در شرایط IUGR

به طور کلی هر قدر IUGR یا کاهش رشد و عدم وزن گیری جنین زودتر شروع شود و شدت بیشتری داشته باشد، خطرات بیشتری برای جنین خواهد داشت. اگر سن بارداری ۳۴ هفته و بالاتر باشد، ممکن است توصیه به القای زایمان و ختم بارداری شود زیرا نوزاد توانایی زنده ماندن را در خارج از رحم دارد. اگر سن بارداری کمتر از ۳۴ هفته باشد، معمولا مادر تحت نظر گرفته می شود و سلامت جنین و میزان مایع آمنیوتیک ارزیابی می شود و تا حد ممکن درمانگر تلاش می کند تا ختم بارداری را تا ۳۴ هفته به تعویق بیاندازد. در صورت وجود مشکل در جنین یا مادر توصیه به ختم بارداری است. البته قبل از زایمان تکامل ریه جنین نیز بررسی می شود. بهبود وضع تغذیه مادر ممکن است سبب افزایش وزن جنین و رشد بیشتر در محیط داخل رحم شود. همچنین استراحت در بیمارستان یا خانه نیز به بهبود گردش خون جفت و جنین کمک می کند. در هر حال اگر کاهش رشد داخل رحمی سبب به خطر افتادن سلامت جنین شود ختم بارداری انجام می شود. اگر درمانگر تشخیص دهد که زایمان طبیعی ممکن است برای جنین عوارضی ایجاد کند، انجام سزارین در این موارد توصیه می شود.

مادر عزیز در مقاله وزن گیری جنین به طور کامل در مورد نحوه اندازه گیری میزان رشد جنین، عوارض کم بودن رشد جنین و موضوع مهم تغذیه مناسب برای وزن گیری جنین توضیح داده ایم. پیشنهاد می کنیم حتما این مقاله را مطالعه کنید.